Жыл қайыру - Летоисчисление казахов. 2017 год – год Курицы - Тауық жылы. С НОВЫМ ГОДОМ! Жаңа жыл құтты болсын!

Летоисчисление у казахов называется Жыл санау или Жыл қайыру. Традиционно в летоисчислении казахи пользуются двенадцатигодичным циклом. Такой способ летоисчисления  удобен для расчета и определения возраста людей. Каждые двенадцать лет берутся за одну единицу отсчета и называется Бір мүшел (один мушел). Например, если год рождения Барс, то следующий год Барса будет мүшел жас (мушел жас), это как новый виток спирали, приближаешься к точке своего рождения, началу своей жизни, и, наверное, поэтому мүшел жас наши предки считали особенно важным, предостерегали, советовали беречься в этот год.
В двенадцатигодичном цикле каждому году присвоено название определенного животного. Начало цикла начинается с года Мыши (Тышқан), далее Корова (Сиыр), Барс (Барыс), Заяц (Қоян), Улитка (Ұлу), Змея (Жылан), Лошадь (Жылқы), Овца (Қой), Обезьяна (Мешін), Курица (Тауық), Собака (Ит), заканчивается цикл годом Кабана (Доңыз). Это Восточный гороскоп, которым издавна пользовались казахи.
Двенадцатигодичный цикл китайского восточного гороскопа выглядит немного иначе. Названия животных в цикле отличаются: Крыса, Бык, Тигр, Заяц, Дракон, Змея, Лошадь, Овца, Обезьяна, Петух, Собака, Свинья.   Пожилые люди в прошлом, о своем возрасте говорили количеством мүшел жас, а год рождения называли названием животного, таким образом можно было легко определить их возраст.
Мышь……1924…1936…1948…1960…1972…1984…1996…2008…2020
Корова…..1925…1937…1949…1961…1973…1985…1997…2009…2021
Барс……. 1926…1938…1950…1962…1974…1986…1998…2010…2022
Заяц……  1927…1939…1951…1963…1975…1987…1999…2011…2023
Улитка      1928…1940…1952…1964…1976…1988…2000…2012…2024     
Змея……..1929…1941…1953…1965…1977…1989…2001…2013…2025
Лошадь….1930…1942…1954…1966…1978…1990…2002…2014…2026
Овца……..1931…1943…1955…1967…1979…1991…2003…2015…2027
Обезьяна  1932…1944…1956…1968…1980…1992…2004…2016…2028
Курица…..1933…1945…1957…1969…1981…1993…2005…2017…2029
Собака… .1934…1946…1958…1970…1982…1994…2006…2018…2030
Кабан…... 1935…1947…1959…1971…1983…1995…2007…2019…2031

В казахском фольклоре много легенд и сказок  о животных, входящих в двенадцатигодичный цикл. Смотри  сказка «Спор животных за название первого года». У казахов, начало Нового года наступает 22 Марта, в День весеннего равноденствия. 2017 год у казахов носит название Курицы, а не Петуха.


Ұлыстын Ұлы күні берілетін бата - Благословление на Новый год

Тышқан жылы тыныштық бер,
Сиыр жылы ырыс-құт бер.
Барыс жылы мал-басымды өсір,
Қоян жылы жайлы қонысқа көшір.
Қоян жылы туымызды құлатпа,
Жылан жылы жұрттан жылу сұратпа.
Ұлу жылы ұл-қызымды жылатпа,
Жылқы жылы жеткізе көр мұратқа.

Жылан жылы жұт көріп,
Жырақ кетсе босқан ел:
Жылқы жылы жұрт болып,
Елдің басын қосқан ер
Ат сабылтып барыссын!

Қой жылында қопаңдап,
Ат құйрығын кескен дос,
Мешін жылы мәз болып,
Түйістіріп төс пен төс,
Құда болып табыссын!

Тауық жылы шыққан дау -
Ит жылында ел ұйып,
Тойға ұласып жөнелсін.
Доңыз жылы шапқан жау -
Тышқан жылы шөмпиіп,
Домаланып ол өлсін!
Жылан жылғы ұрыста
Шейіт болған батырдың
Бесікте қалған баласы
Мүшелге толып жас болсын,
Ағайынға бас болсын.
Әкеге тартып туысн ол,
Әділет жолын қусын ол.
Атына қамшы салсын ол,
Атаның кегін алсын ол!

Қоян жылғы тақырда
Жесір қалған пақырдың
Жетектеген жалғызы
Мүшелге толып бой жетсін,
Әр қиянға ой кетсін.
Көп боп қорғап тепкіден,
Теңін тапсын тектіден.
Құтты келін атансын,
Ақсақалдан бата алсын.
Тұрмыс күиі құрулы,
Ел боп өнсін рулы!
 

 



Main menu 2

EU Copyright | Story